ياراتقان، تەربىيە قىلغان ۋە كەچۈرگەن ئىگەم خۇدانىڭ نامى بىلەن سۆزۈمنى باشلىدىم. قۇدرەتلىك، بىرلا ئاللاھقا تۈمەن مىڭ سانا ۋە كۆپ مەدھىيە بولسۇن، ئۇ يوقالمايدۇ. ئۇ بوز يەر، يېشىل ئاسمان، قۇياش ۋە ئاي، تۈننى، خەلقنى، زامان ۋە كۈنلەرنى ياراتتى. بۇ ھەممە بارلىقنى خالىدى ۋە ياراتتى. بىرلا «پەيدا بول» دېۋىدى، خالىغىنىنىڭ ھەممىسى پەيدا بولدى. يارىتىلغان بارلىق نەرسىلەر ئۇنىڭغا مۇھتاج، مۇھتاجسىز بىرلا خۇدا، ئۇنىڭ شېرىكى، ھەمراھى يوقتۇر.

ئەي ئەركلىك، قۇدرەتلىك، مەڭگۈ مۇھتاجسىز خۇدا، بۇ ئات سەندىن باشقىغا لايىق ئەمەس. ئۇلۇغلۇق ۋە بۈيۈكلۈك ساڭىلا خاس، سەندىن باشقا ساڭا تەڭتۇش يوق. ئى بىر خۇدا، ساڭا باشقا بىرى ھەرگىز ئورتاق بولالمايدۇ. سەن ھەممىدىن ئەۋۋەلسەن، ئەزەل ھەم ئاخىرسەن. سېنىڭ بىرلىكىڭنى ھېسابلاشقا بولمايدۇ، سېنىڭ قۇدرىتىڭ ھەممىگە يېتىدۇ. شۈبھىسىزكى، سەن بىرلا، ئى مەڭگۈلۈك زات! سەن ھېسابقا قېتىلمايسەن، ئىنكارمۇ قىلىنمايسەن. ئى ھەممىنى بىلگۈچى، مەۋجۇداتنىڭ ھەقىقىتى، كۆزۈمدىن يىراقسەن، ئەمما كۆڭۈلگە يېقىنسەن. سېنىڭ بارلىقىڭ كۈن، ئايدەك روشەن، ئاياندۇر. لېكىن بۇنىڭ تەكتىنى چۈشىنىشكە ئەقىل-پاراسەت يەتمەيدۇ. سېنىڭ بىرلىكىڭ مەۋجۇت نەرسىلەرگە باغلىق ئەمەس. چۈنكى ھەممە نەرسىنى سەن ياراتتىڭ، ئۇلار سېنىڭدۇر. بارلىق مەۋجۇداتنى سەن ياراتتىڭ. ھەرقانداق نەرسە يوقىلىدۇ، ئەمما سەنلا تىرىك قالىسەن. ياراتقۇچىنىڭ بارلىقىغا يارىتىلغانلار گۇۋاھ، يارالغان ئىككى دۇنيا بىرلىكىڭگە ئېنىق شاھىت. ئۇنىڭغا ئوخشايدىغىنى ياكى سېلىشتۇرمىسى يوق. نېمىشقا شۇنداق ئىكەنلىكىگە خەلقنىڭ ئەقلى يەتمەيدۇ. ئۇنى ئوخشىتىشقا يا سېلىشتۇرۇشقا، يا سۈرەتلەشكىمۇ بولمايدۇ.

ئى سىرلارغا يېقىن، كۆڭۈللەردىن يۈكسەك خۇدا، بارلىق سۈرەت-شەكىللەر ساڭا گۇۋاھتۇر. سەن تۈمەن مىڭ، سان-ساناقسىز تىرىكلەرنى ياراتتىڭ. تۈزلەڭ، تاغ، دېڭىز، دۆڭ، ئويمان يەرلەرنى ياراتتىڭ. يېشىل ئاسماننى تۈمەن مىڭ يۇلتۇز بىلەن بېزىدىڭ، قاراڭغۇ تۈننى نۇرلۇق كۈندۈز بىلەن يورۇتتۇڭ. قونىدىغان، ئۇچىدىغان، يۈرىدىغان، تىنىدىغان جانلىقلار سەندىن ئوزۇق ئېلىپ ياشايدۇ. يۇقىرىدا ئەرىشتىن، تۆۋەندە يەرگە قەدەر بارچە نەرسە بىردەك ساڭا مۇھتاج، ئەي ئىگەم!

ئەي بىر خۇداغا ئىشەنگۈچى، ئۇنى تىلىڭ بىلەن مەدھىيەلە، دىلىڭ شەكسىز ئىشەنگەن ئىكەن، ئەقلىڭنى ياۋاش تۇت. ئۇنىڭ تەكتىگە يېتىمەن دېمە، كۆڭلۈڭنى كۆزەت. ئۇنىڭ بارلىقىغا ئىشەن-دە، خاتىرجەملىككە ئېرىش. ئەي مۇھتاجسىز ئىگەم، سەن بۇ مۇھتاج قۇلۇڭغا شەپقەت قىلىپ، بارلىق گۇناھلىرىنى كەچۈرگىن. ساڭىلا سېغىندىم، ئۈمىدىم سەندە، مۇھتاج بولغان يېرىمدە مېنىڭ قولۇمنى تۇت. مېنى سۆيۈملۈك پەيغەمبەر بىلەن بىللە تۇرغۇز. ئادالەت كۈنى، يەنى قىيامەتتە، ئۇنى ماڭا يېتەكچى قىل. ھەم ئۇنىڭ تۆت ھەمراھىغا داۋاملىق ئۈزۈلدۈرمەي تۈمەن مىڭ سالام يەتكۈز. ئۇلۇغ كۈندە ماڭا ئۇلارنىڭ يۈزىنى كۆرسەت، ياخشى سۆزىنى ماڭا يول كۆرسەتكۈچى قىل. ساڭا لايىقىدا مەدھىيە ئوقۇيالمايمەن، مېنى ئەپۇ قىل، سۆزۈم كېسىلدى.

پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ مەدھىيەسى ئېيتىلىدۇ

شەپقەتلىك ئىگەم، سۆيۈملۈك پەيغەمبەرنى ئەۋەتتى. ئۇ خەلق ئىچىدىن تاللانغىنى، كىشىلەرنىڭ ياخشىسى ئىدى. ئۇ قاراڭغۇ تۈندە خەلققە مەشئەل بولدى، يورۇقلۇق چېچىپ سېنى يورۇتتى. ئۇ خۇدادىن ساڭا دەۋەتچى ئىدى. شۇنىڭدىن كېيىن، ئى قەھرىمان، توغرا يولغا كىردىڭ.

ئۇ ئۆزىنى پىدا قىلدى. تىلىكى ئۈممەتلىرى ئىدى، شۇڭا ئۇلارغا يول كۆرسىتىپ بەردى. بىلگىنكى، كۈندۈزلىرى يېمىدى، كېچىلىرى ياتمىدى. ئاللاھتىن ساڭا مەغپىرەت تىلىدى، باشقىنى تىلىمىدى. كېچە-كۈندۈز مۇشەققەت چېكىپ سېنى تىلىدى. سەن ئەمدى ئۇنىڭ يولى بىلەن ماڭ، دېگىنىنى قىل. ئۇنىڭ بارلىق قايغۇسى ئۈممەتلىرى ئۈچۈن ئىدى. ئۇلارنىڭ راھىتى ئۈچۈن ئازابتىن قۇتۇلدۇرۇشنى تىلەيتتى.

ئۇ ئاتا-ئانىدىنمۇ مېھرىبان ئىدى. خۇدادىن داۋاملىق ياخشىلىق تىلەيتتى. ئۇ خۇدانىڭ بەندىلىرىگە قىلغان رەھمىتى ئىدى. ئۇنىڭ مىجەز-خۇلقى ياخشى، قىلىقى تۈز ئىدى. ئۇ كەمتەر، مۇلايىم، ياخشى مىجەزلىك، ھايالىق، رەھىمدىل، سېخىي، قولى كەڭ ئىدى. ئۇنداق كىشى بوز يەر ۋە كۆك ئاسمان ئۈچۈن ئەزىز، تەڭرى ئۇنىڭغا ناھايىتى زور قەدىر-قىممەت بەردى. ئۇ بارلىق يولباشچىلارنىڭ كاتتىسى ئىدى. ھەممە پەيغەمبەرلەرگە ئاخىرقى تامغا بولدى.

ئۇنىڭ يولىغا كۆڭۈل باغلىدىم، ئۇنىڭ دېگەنلىرىگە ئىشىنىپ خۇشاللىق بىلەن سۆزىنى ئاڭلىدىم. ئىلاھىم، كۆڭلۈمنى كۆزەتكىن. قىيامەتتە سۆيۈملۈك پەيغەمبەر بىلەن بىللە تۇرغۇزغىن. قىيامەتتە تولۇن ئايدەك يۈزىنى كۆرسەت. ئىلاھىم، ماڭا ئۇنى يول كۆرسەتكۈچى قىل.

تۆت ساھابىنىڭ مەدھىيەسى ئېيتىلىدۇ

ئۇنىڭ كۆرۈپ ئاۋۇنىدىغان تۆت ھەمراھى بار ئىدى. بۇلار پەيغەمبەرنىڭ بىللە تۇرىدىغان مەسلىھەتچىلىرى ئىدى. ئۇلارنىڭ ئىككىسى قېيناتىسى، ئىككىسى كۈيئوغلى، بۇلار خەلق ئىچىدىكى خىل كىشىلەردىن ئىدى.

دەسلەپكى ھەممىدىن ئەۋۋەلقىسى ئاتىق ئىدى. ئۇنىڭ كۆڭلى تىلى بىلەن بىردەك، خۇداغا ئىشەنگەن. ئۇ مال-دۇنياسى، تېنى ۋە جېنىنى پىدا قىلدى. پەقەت پەيغەمبەرنىڭ، رەببىنىڭ رازىلىقىنى تىلىدى.

ئۇنىڭدىن كېيىنكىسى فارۇق، كىشىلەرنىڭ خىلى ئىدى. ئۇ دىلى بىلەن تىلى بىردەك، خەلق ئىچىدىكى ئېسىل كىشى ئىدى. بۇ سادىق ياردەمچى دىننىڭ تۈۋرۈكى بولۇپ، شەرىئەت يۈزىدىكى پەردىنى كۆتۈردى.

كېيىنكىسى ھايالىق، خۇش مىجەز ئوسمان بولۇپ، كىشىلەر ئىچىدە ئەڭ سېخىي، قولى ئوچۇق ئىدى. ئۇ بارلىقىنى، مېلى ۋە جېنىنى پىدا قىلدى. پەيغەمبەر ئۇنىڭغا ئىككى قىزىنى بەردى.

بۇنىڭدىن كېيىنكى تاللانغىنى ئەلى بولۇپ، ئۇ باتۇر، جەسۇر، يۈرەكلىك، ئەقلى تولۇق ئىدى. ئۇنىڭ قولى ئوچۇق، قەلبى ساپ، بىلىملىك، ئېتىقادمەن، نامى ئۇلۇغ ئىدى. بۇلار دىن ۋە شەرىئەتنىڭ ئاساسى ئىدى. ئۇلار كاپىر ۋە مۇناپىقلارنىڭ يۈكىنى كۆتۈردى.

بۇ تۆت ھەمراھ مەن ئۈچۈن تەبىئەتنىڭ تۆت ئاساسىدەك تۇيۇلىدۇ. تۆت ئاساس مۇۋاپىقلاشسا، ھەقىقىي تىرىكلىك بولىدۇ. مەندىن ئۇلارغا داۋاملىق تۈمەن مىڭ سالام يەتكۈزگەيسەن، ئىگەم. ئۇلاردىن رازى بولغايسەن، ئى رەببىم. قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ سېپىدە تۇرۇشقا مېنى نېسىپ قىلغايسەن.

نۇرلۇق باھار پەسلى، ئۇلۇغ بۇغراخان مەدھىيەسى سۆزلىنىدۇ

شەرقتىن ئىللىق باھار شامىلى ئېسىپ كەلدى، دۇنيانى بېزەش ئۈچۈن جەننەت يولىنى ئاچتى. بوز يەردىن كافۇردەك قارلار كېتىپ، ئىپار بىلەن تولدى. دۇنيا ھۆسنىگە تولۇپ، بېزەنمەكنى ئىستىدى. باھار شامىلى يېقىمسىز قىشنى ھەيدىدى. نۇرلۇق باھار سائادەت ئوق-ياسىنى يەنە پەتلىدى. قۇياش يەنە ئۆز ئورنىغا يېنىپ كەلدى، بېلىق قۇيرۇقىدىن قوزا بۇرنىغا ئۆتتى. قۇرۇغان دەرەخلەر يېشىل تون كەيدى. سۆسۈن، ئال، سېرىق، كۆك، قىزىل بولۇپ بېزەندى. بوز يەر يۈزىگە يېشىل يىپەك يايدى. گويا خىتاي كارۋىنى تابغاچ تاۋار-دۇردۇنىنى يېيىۋەتكەندەك بولدى. تۈزلەڭ، تاغ، قىر، ئويمان تۆشەك يېيىپ تۆشەندى. ۋادىلار، يوتىلار قىزىل-كۆك كىيىنىپ ياساندى. تۈمەن تۈرلۈك چېچەكلەر كۈلۈپ ئېچىلدى. دۇنيا ئىپار ۋە كافۇر ھىدى بىلەن تولدى. قەلەمپۇر ھىدىغا تولغان غۇر-غۇر شامال چىقتى. بۇ دۇنيا پۈتۈنلەي ئىپار پۇراپ كەتتى. غاز-ئۆردەك، ئاققۇ، قىلقۇيرۇق كۆكنى قاپلىدى. غاقىلدىشىپ يۇقىرى-تۆۋەن ئۇچۇپ ئويناشتى. قارىغىن، بەزىسى قوزغالسا، بەزىسى قونىدۇ. بەزىسى سۇ ئۈزسە، بەزىسى سۇ ئىچىدۇ. كۆكشىن تۇرنىلار كۆكتە ئۈنىنى ياڭرىتىپ، تۆگە كارۋىنىدەك تىزىلىپ پەرۋاز قىلىپ ئۇچۇشىدۇ. ئۇلار قۇشى خۇددى ئىپپەتلىك قىز ئۆز سۆيگىنىنى چاقىرغىنىدەك، ساز ئاۋاز بىلەن ھەمراھىنى ئۈندىمەكتە. كەكلىك قاقاقلاپ كۈلگەندەك ئۈنلۈك سايرىدى. ئۇنىڭ ئاغزى قاندەك قىزىل، قېشى قاپقارا. قارا قۇشقاچ نەيزىدەك تۇمشۇقىنى سوزۇپ سايرىدى. ئۇنىڭ ئۈنى ئەركە قىز ئۈنىدەك يېقىملىقتۇر. گۈلزاردا بۇلبۇل مىڭ خىل ئۈن بىلەن سايرىماقتا. گويا كېچە-كۈندۈز سۈرە ئىبرانى ئوقۇماقتا. ئېلىك، تاغ ئۆچكىسى چېچەكلەر ئۈستىدە ئويناشماقتا. بۇغا-مارال ئېغىناپ، چاپچىپ، كېزىپ يۈرمەكتە.

ئاسمان قاپىقىنى تۈرۈپ، كۆزىدىن ياش تۆكتى. ئەنە، چېچەكلەر يۈز ئېچىپ قاقاقلاپ كۈلدى. بۇ پەيتتە دۇنيا ئۆز-ئۆزىگە بېقىپ، مەغرۇرلىنىپ، سۆيۈنۈپ ياسىداق ئەينىكىگە قاراپ، دۇنيا سۆز ئېچىپ ماڭا يەتكۈزۈپ دېدىكى: «بۇ خاقاننىڭ يۈزىنى كۆرمىدىڭمۇ؟ ئۇخلاپ قالغان بولساڭ تۇر، ئەمدى كۆز ئاچ. ئاڭلىمىغان بولساڭ ئەمدى مەندىن سۆز ئاڭلا. تۈمەن يىلدىن بېرى سولغۇن قۇل ئىدىم. ئەمدى قۇللۇق تونى يېشىلىپ، ئاق سۆسەندىن كىيىملەر كەيدىم. بېزەندىم، چۈنكى ئۇلۇغ خاقان بېگىم بولدى. ئۇ تىلىسە، جېنىم قۇربان بولسۇن دەپ ئۆتۈندۈم».

بۇلۇت گۈلدۈرلەپ، قاراۋۇللۇق دۇمبىقىنى ئۇردى. چاقماق چېقىپ، خاقاننىڭ تۇغىنى يايدى. ئۇلارنىڭ بىرى قىنىدىن چىقسا سوزۇلۇپ ئەلنى باشقۇرىدۇ. بىرى شان-شۆھرىتىنى جاھانغا يايىدۇ. ئۇلۇغ تابغاچ بۇغراخان جاھان تۇتتى. نامى قۇتلۇق بولسۇن، خۇدا ئىككى دۇنيانى بەرسۇن.

ئەي دىننىڭ ئىززىتى، ئەي دۆلەتنىڭ تۈۋرۈكى ۋە ھامىيسى، ئەي مىللەتنىڭ تاجى، شەرىئەتنىڭ ئىشەنچى. خۇدا بارلىق تىلىگەن تىلىكىڭگە يەتكۈزدى. خۇدالا ساڭا دائىم ئارقا-تېرەك بولسۇن. ئەي دۇنيانىڭ جامالى، ئۇلۇغلۇقنىڭ ھۆسنى، مەملىكەتكە نۇر، تۇراقسىز بەختكە يۈگەن. پەلەك ساڭا باقتى، ئەل ۋە تەخت بەردى. بۇ تەخت بىلەن بەختنى تەڭرىم دائىملىق قىلسۇن.

شۇ خاقان بىلەن دۇنيا تىنچلىق تاپتى. شۇڭا دۇنيا ئۇنىڭغا بارلىق سوۋغاتلىرىنى ئەۋەتتى. پەزادىن كەلگەن ئاسمان قۇشلىرىنىڭ بەزىسى ھىند مەملىكىتىدىن، بەزىسى رۇم ئېلىدىن كېلىپ، مەغرۇر، شادلىنىپ، سۆيۈنۈشكە تولۇپ، خاقاننىڭ نامىغا مەدھىيە ئوقۇپ، بەس-بەستە سايرىشماقتا. تۈرلۈك چېچەكلەر يەر يۈزىگە شۇنداق بېزەك بەردىكى، تۈزلەڭ، تاغ، ئويمان، دۆڭنىڭ مەڭزىلىرى يېشىل، كۆككە بويالدى. بەزىلىرى خۇش ھىدى بىلەن خىزمەت كۆرسەتسە، بەزىلىرى چىراي، ھۆسنى بىلەن ئىشىك ئاچىدۇ. بەزىلىرى قول سوزۇپ خۇش پۇراقلىق ئىسرىق تۇتسا، بەزىلىرى ئىپار پۈركۈپ، دۇنيانى خۇش ھىدقا تولدۇرىدۇ. بەزىسى شەرقنىڭ خىلمۇخىل سوۋغىلىرىنى ئەپكەلسە، بەزىسى غەربتىن كېلىپ خىزمەت قىلىشقا تەييار تۇرىدۇ. خىزمىتىگە كەلگەن بەخت ئىشىكىدە تۇرىدۇ. ئىشىكتە تۇرۇپ ئۇ پەرمانبەردارلىق قىلىدۇ. دۇنيا مۇشۇنداق خىزمەت كۆرسىتىش ئۈچۈن تەييارلاندى. دۈشمەننىڭ بوينىنى ئېگىپ، خاقاننى يۇقىرى ئۆرلەتتى. خاقاننىڭ نام-شۆھرىتى دۇنياغا تارالدى. ئۇنى كۆرمىگەن كۆزلەردىن ئۇيقۇ قاچتى.

دۇنياغا ئاسايىشلىق يەتتى، چۈنكى قانۇن تۈزۈلدى. قانۇن بىلەن ئۇ نامىنى يۈكسەلدۈردى. كىمىكى سېخىينىڭ سۈرىتىنى كۆرەي دېسە، تەشنالىق بىلەن خاقاننىڭ يۈزىگە باقسۇن. جاپاسىز، ۋاپادار بەختنى تىلىسەڭ، ئۇنىڭ يۈزىنى كۆر، قىلغان ئىشى پۈتۈنلەي ۋاپادۇر. ئۆزۈڭ زىيان تارتماي پايدا كۆرەي دېسەڭ، بېرى كەل، خىزمەت قىل، كۆڭۈل بەر ۋە دىلىڭنى ئىسسىتقىن. ئالىيجاناب، مۇلايىم، شەپقەتلىك، ئاقكۆڭۈل كىشىنى كۆرەي دېسەڭ، كەل، ئۇنى كۆر، خاتىرجەم بول.

ئەي ياخشى خۇلقلۇق، ئەسلى ياخشى، ئۇرۇقلۇق خاقان، دۇنيا سەندىن قورۇق قالمىسۇن. ئەي بەختلىك خان، خۇدا ساڭا دۆلەت بەردى. مىڭ مەرتەم ئۇنىڭ نامىنى ئاتاپ شۈكۈر قىل. ناھايىتى قەدىمىي مەسەلدە مۇنداق دېيىلگەن: ئاتىنىڭ ئورنى، نامى ئوغۇلغا قالىدۇ. ئاتىنىڭ نامى بىلەن ئورنى ساڭا قالدى. بۇنىڭدىن كېيىنمۇ يەنە تۈمەن يىل داۋاملاشسۇن. مىڭلىغان قوللار ساڭا نۇرغۇن نەرسە سوۋغا تۇتتى. مەنمۇ بۇ «قۇتادغۇبىلىك»نى سوۋغا قىلاي. ئۇلارنىڭ سوۋغىسى كېلىدۇ، ئاخىرى كېتىدۇ. لېكىن مېنىڭ بۇ سوۋغام مەڭگۈ قالىدىغان سوۋغا بولىدۇ. قانچە دۇنيا يىغقىنىڭ بىلەن تۈگەپ ئاخىرى يوقايدۇ. سۆز پۈتسەڭ ئۇ قالىدۇ، ئالەم كېزىدۇ. بۇ خاننىڭ نامى كىتابقا پۈتۈلدى. بۇ نام مەڭگۈ ساقلىنىپ قالىدۇ، ئەي بەختلىك خان!

يا رەببىم، دۆلىتىنى كۆپەيتكىن، تىلىگىنىنى تۈگەل قىل. بارلىق ئىشتا سەن ئۇنىڭغا ئارقا-تېرەك بول. ئۇ سۆيگەنلەرنى ئامان قىل، دۈشمىنىنى يوقات. شادلىقىنى قويۇق قىل، قايغۇنى يىراق تۇت. يامغۇر يېغىپ تۇرسۇن، چېچەك ئېچىلسۇن. قۇرۇغان دەرەختىن بىخلار كۆكلىسۇن. پەلەك داۋاملىق ئايلىنىۋەرسۇن، دۈشمەن بوينى قايرىلىپ تۆۋەن بولسۇن. بوز يەر مىستەك قىزىل بولمىغىچە ياكى ئوت ئۈستىدە يېشىل چېچەك ئۈنمىگىچە، بەختلىك خان ئۇزۇن ياشاپ كۆپ بەخت كۆرسۇن. كۆرەلمەسلەرنىڭ كۆزلىرى ئوت بولۇپ يانسۇن. ئۇنىڭ يەنە قانداق ئارزۇ-تىلىكى بولسا، خۇدالا ئۇنىڭغا ئارقا-تېرەك بولسۇن. ئۇنىڭ ئېلى شاد-خۇراملىق بىلەن مەغرۇر ياشىسۇن، ئۆزى لوقمان يېشىدەك ھايات كەچۈرسۇن.

يەتتە يۇلتۇز، ئون ئىككى بۈرج ئېيتىلىدۇ

خۇدانىڭ نامى بىلەن سۆزۈمنى باشلىدىم. ئۇ ياراتقۇچى، تەربىيە قىلغۇچى، كەچۈرگۈچى ئىگەم. خۇدا پۈتۈن ئالەمنى ئۆزى خالىغىنىدەك ياراتتى. دۇنياغا كۈن ۋە ئاينى يورۇتتى. قارا، پەلەكنى ياراتتى، ئۇ دائىم ئايلىنىپ تۇرىدۇ. ئۇنىڭ بىلەن بىللە پەلەك چاقىمۇ چۆرگىلەيدۇ. كۆك ئاسماننى ۋە ئۇنىڭ ئۈستىدىكى يۇلتۇزلارنى ياراتتى. قاراڭغۇ تۈن ۋە يورۇق كۈندۈزنى ياراتتى.

بۇ ئاسماندىكى يۇلتۇزلارنىڭ بىر قىسمى بېزەك، بىر قىسمى يول كۆرسەتكۈچى، بىر قىسمى كۆزەتكۈچىلەر. بىر قىسمى كىشىلەرگە يورۇقلۇق بېرىدۇ، بىر قىسمى يول كۆرسەتكۈچى. ئۇنىڭدىن كىشىلەر يول تاپالايدۇ. بەزىلىرى يۇقىرىراق تۇرىدۇ، بەزىلىرى تۆۋەن. بەزىسى يورۇقراق بولسا، بەزىلىرى خىرە.

بۇلاردىن ئەڭ يۇقىرىدا سەكەنتىر ھەرىكەت قىلىدۇ. ئۇ ئىككى يىل سەككىز ئاي بىر ئۆيدە تۇرىدۇ. ئۇنىڭدىن كېيىنكىسى، يەنى ئىككىنچىسى ئوڭاي بولۇپ، ئۇ بىر ئۆيدە ئون ئىككى ئاي تۇرىدۇ. ئۈچىنچى بولۇپ كۆرۈد كېلىدۇ. ئۇ قەھرى بىلەن ھەرىكەت قىلىدۇ. ئۇ قاياققا باقسا، ياشارغان نەرسىلەر قۇرۇپ كېتىدۇ. تۆتىنچىسى ياشىق بولۇپ، ئۇ جاھاننى يورۇتىدۇ. يېقىنلاشقاننى، قارشىسىغا كەلگەن نەرسىلەرنى يورۇتىدۇ. بەشىنچى سەۋىت بولۇپ، سۆيۈملۈك يۈزىنى ئاچتى. ساڭا كۈلۈپ باقسا، ئۆزۈڭنى خۇشال تۇتتى. كېيىن ئارزۇ كېلىدۇ. تىلەك، ئارزۇ قىلغانلار ئۇنىڭغا يېقىنلاشسا، ئۆز تىلىكىگە يېتىدۇ. بۇلارنىڭ ئەڭ تۆۋىنىدە يالچىق ھەرىكەت قىلىدۇ. ئۇ قۇياش بىلەن قارىمۇقارشى بېقىشقاندا تولىدۇ.