ئېيتقىنكى[1]، سىغىنىپ پاناھ تىلەيمەنكى[2]، قاراڭغۇلۇقنى يېرىپ سۈبھىنى ئېلىپ كەلگۈچى پەرۋەردىگارغا[3]، مەخلۇقاتنىڭ شەررىدىن[4]، قاراڭغۇلۇقى بىلەن كىرگەن كېچىنىڭ شەررىدىن[5]، تۈگۈنلەرگە دەم سالغۇچى خاتۇنلارنىڭ شەررىدىن[6]، ھەسەتخورنىڭ ھەسەت قىلغان چاغدىكى شەررىدىن[7].

شەرھ

[1] «قُلْ» كەلىمىسى ۋەھىينىڭ بىر پارچىسىدۇر ۋە رەسۇلۇللاھنىڭ ئەلچىلىك خەۋىرىدىن بىر ئارىيەدۇر. بۇنىڭ دەسلەپكى ئوبيېكتى رەسۇلۇللاھ بولسىمۇ، لېكىن ھەربىر مۆمىن بۇ كەلىمىنىڭ ئوبيېكتى بولالايدۇ.

8

[2] «باشپاناھ» پېئىلىنىڭ ئۈچ ئېلمېنتى بار. بىرىنچىسى، پاناھلىق تىلەش؛ ئىككىنچىسى، ئۆزىگە باشپاناھ بولىدىغان كىشى؛ ئۈچىنچىسى، ئۆزىدىن باشپاھلىق تىلەيدىغان نەرسىدۇر. «باشپاناھ» ئادەتتە قورقۇنچ سەۋەبى بىلەن بىر نەرسىدىن قوغدىنىش ئۈچۈن باشقا بىرسىگە تايىنىش، ئۇنىڭ ھىمايىسىگە كىرىش ۋە ئۇنى قۇچاقلاش دېگەن مەنىدىمۇ كېلىدۇ. «باشپاناھ تىلىگۈچى» بىر نەرسىدىن قورققان ۋە ئۇنىڭغا كۈچى يەتمىگەندە باشقىلاردىن پاناھلىق تىلەشكە ئېھتىياجى چۈشكەنلەردۇر. پاناھلىق تىلىگۈچى ئۆزىنى قورقۇتقان نەرسىگە پاناھلىق بەرگۈچىنىڭ كۈچى يېتىدىغانلىقىغا ۋە ئۆزىنى قوغدىيالايدىغانلىقىغا ئىشىنىدۇ. پاناھلىقنىڭ باشقا بىر تۈرى بولسا ئۇ تەبىئەت قانۇنىدىن، ماددىي نەرسىدىن، شەخستىن ياكى كۈچتىن مەيدانغا كەلگەن بىر نەرسىدىن پاناھلىق تىلەشتۇر. يەنى، دۈشمەن ھۇجۇمىغا قارشى قەلئەنىڭ ئىچىگە يوشۇرۇنۇشقا ئوخشاش ياكى ئېتىلغان ئوققا قارشى تامنىڭ كەينىگە ئۆتۈۋېلىش ۋە ياكى كۈچلۈك بىر زالىمغا قارشى بىر ئىنساندىن، بىر خەلقتىن ياكى بىر ھۆكۈمەتتىن ياردەم تەلەپ قىلىش، ھەتتاكى قۇياش نۇرىدىن ساقلىنىش ئۈچۈن بىرەر بىنانىڭ ياكى دەرەخنىڭ سايىسىدە سايىداش دېگەندەك. پاناھلىقنىڭ يەنە بىر تۈرى بولسا، تۈرلۈك تەھدىتتىن، يەنى، ماددىي، ئەخلاقىي ۋە مەنىۋى زىيانلاردىن ساقلىنىش ئۈچۈن فىترەتتىن ئۈستۈن بىر زاتتىن پاناھلىق تىلەشتۇر. ئۇ زات تەبىئەت قانۇنلىرىدىن ئۈستۈن بولغانلىقى ئۈچۈن ئىنساننىڭ ھېسسىياتى ۋە ئىدراكى پەقەت ئۇنىڭغىلا ئېھتىياج تۇيىدۇ. بۇ خىل پاناھلىق تىلەش پەقەت فەلەق ۋە ناس سۈرىلىرىدىلا ئوتتۇرىغا قويۇلغان بولماستىن، بەلكى قۇرئان ۋە سۈننەتتىكى پاناھلىق تىلەش تىلغا ئېلىنغان جايلارنىڭ ھەممىسىدە مۇشۇ خىل پاناھلىق تىلەش كۆزدە تۇتۇلغان. بۇنداق پاناھلىقنىڭ ئاللاھدىن باشقىسىغا بولماسلىقى تەۋھىد ئەقىدىسنىڭ ئېھتىياجىدۇر. ئەمما مۇشرىكلار بۇ خىل پاناھلىقنى ئاللاھدىن باشقىسىدىنمۇ تىلەيتتى. ئۇ دەۋرلەردە ئاللاھدىن باشقا جىن، تەڭرى ۋە ئىلاھەلەردىنمۇ پاناھلىق تىلەيتتى. ماتېرىيالىزىمچىلار بولسا ماددىي كۈچتىن ۋە ئۇنىڭغا ئوخشايدىغان نەسىلەردىن پاناھلىق تىلەيدۇ. چۈنكى ئۇلار فىترەتتىن ئۈستۈن بولغان بىر كۈچكە ئىشەنمەيدۇ. لېكىن بىر مۆمىن بالايى-ئاپەتلەرنى يوق قىلىشقا كۈچى يەتمىگەندە، پەقەت ئاللاھدىن ياردەم تىلەيدۇ ۋە ئاللاھدىن پاناھلىق تىلەيدۇ. قۇرئان سۈرە جىننىڭ 6-ئايىتىدە مۇشرىكلار ھەققىدە مۇنداق دېگەن: «ئىنسانلاردىن بەزى كىشىلەر جىنلاردىن بولغان بەزى كىشىلەرگە سىغىناتتى، شۇنىڭ بىلەن جىنلار تېخىمۇ تەكەببۇرلىشىپ كەتتى.» بۇنىڭ شەرھىسى 7-ئىزاھاتتا ئىبنى ئابباسنىڭ سۆزىنى نەقىل قىلىپ تۇرۇپ مۇنداق بايان قىلىنغان: «ئەرەب مۇشرىكلىرى بىر كېچىسى بىر ۋادىدا قونۇپ قېلىشقا مەجبۇر بولغاندا مۇنداق دېگەن: ‹بىز بۇ ۋادىنىڭ رەببىدىن (يەنى، ۋادىنىڭ مالىكى ۋە ھۆكۈمرانى بولغان جىندىن) پاناھلىق تىلەيمىز›.» شۇنىڭ بىلەن بىللە قۇرئاندا پىرئەۋن ھەققىدىمۇ زارىيات سۈرىسىنىڭ 39-ئايىتىدە مۇنداق دېيىلگەن: «(مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ بۈيۈك دەلىلىرىنى كۆرگەندە ) پىرئەۋن ئۆز قوشۇنى بىلەن (ئىماندىن) يۈز ئۆرىدى.» قۇرئان ئاللاھقا ئىشەنگەنلەرنىڭ مەيدانىنى مۇنداق بايان قىلغان: «بىرەر نەرسىدىن قورققىنىڭلاردا، مەيلى ماددىي، مەيلى ئەخلاقىي ۋە روھىي جەھەتتىن بولسۇن بۇلارنىڭ شەررىدىن ئاللاھقا سىغىنىپ پاناھلىق تىلەڭلار.